Xử lý sự cố pa lăng không nâng được

Nếu thiết bị đang lắp trên cầu trục hoặc cổng trục, cần kiểm tra cả nguồn điện dọc, nguồn điện ngang, tủ điều khiển và cơ cấu di chuyển xe con. Anh, chị có thể xem thêm nền tảng về hệ thống điện cầu trục để hiểu rõ đường cấp điện cho toàn bộ thiết bị.

2. Xác định nhóm lỗi trước khi tháo thiết bị

Trong thực tế bảo trì, cùng một hiện tượng pa lăng không nâng được có thể đến từ nhiều nhóm nguyên nhân. Nếu kiểm tra không theo thứ tự, kỹ thuật viên dễ thay sai linh kiện hoặc chỉ khắc phục phần ngọn.

SHM thường khuyến nghị đi theo 3 bước:

• Bước 1 - xác định vấn đề: Quan sát triệu chứng, tải trọng, âm thanh, mùi, trạng thái điện và tình huống phát sinh.
• Bước 2 - giải thích nguyên nhân gốc rễ: Khoanh vùng lỗi thuộc điện điều khiển, phanh/motor, quá tải hay cơ khí nâng tải.
• Bước 3 - đưa ra giải pháp: Chỉ vận hành lại sau khi đã kiểm tra an toàn, sửa đúng lỗi và loại trừ khả năng tái diễn.

2.1. Nhóm lỗi điện và điều khiển

Nhóm lỗi này thường xuất hiện khi bấm nút điều khiển nhưng pa lăng im lặng hoặc chỉ có tiếng contactor đóng ngắt không ổn định.

• Dấu hiệu thường gặp: Đèn báo tủ điện tắt, tay bấm không phản hồi, aptomat nhảy, cầu chì đứt, contactor không hút hoặc rơ le nhiệt tác động.
• Nguyên nhân có thể xảy ra: Mất nguồn, mất pha, điện áp thấp, dây điều khiển đứt ngầm, tay bấm hỏng, cầu đấu lỏng, tiếp điểm contactor bị rỗ.
• Cách kiểm tra phù hợp: Dùng đồng hồ vạn năng kiểm tra nguồn tổng, nguồn điều khiển, tín hiệu tay bấm, đầu vào/đầu ra contactor và tình trạng tủ điều khiển.

Nếu cần đối chiếu thêm cấu tạo tủ, anh, chị có thể xem bài tủ điện cầu trục của SHM.

2.2. Nhóm lỗi phanh và motor nâng

Nếu motor có tiếng gầm nhưng móc không lên, cần coi đây là dấu hiệu rủi ro cao. Khi rotor bị giữ đứng yên nhưng vẫn được cấp điện, dòng điện có thể tăng nhanh và làm nóng cuộn dây.

• Dấu hiệu thường gặp: Motor nâng rung, gầm, nóng nhanh, có mùi khét hoặc móc chỉ nhích nhẹ rồi dừng.
• Nguyên nhân có thể xảy ra: Phanh điện từ không nhả, bộ chỉnh lưu phanh hỏng, khe hở phanh sai, bạc đạn kẹt, hộp giảm tốc kẹt hoặc motor suy giảm cách điện.
• Cách kiểm tra phù hợp: Ngắt nguồn trước khi tháo kiểm, đo điện áp cấp phanh, đo điện trở cách điện, kiểm tra bạc đạn, hộp giảm tốc và cụm phanh.

Phần phanh của cầu trục và pa lăng có nhiều kiểu cấu tạo khác nhau. Khi cần hiểu thêm vai trò của phanh trong hệ nâng hạ, anh, chị có thể tham khảo bài phanh cầu trục và những vấn đề cần lưu ý.

2.3. Nhóm lỗi quá tải, cáp, xích và cơ khí nâng tải

Không phải cứ pa lăng không nâng được là motor hỏng. Trong nhiều trường hợp, motor vẫn còn khả năng làm việc nhưng cơ cấu dẫn tải đang bị kẹt hoặc tải nâng vượt giới hạn cho phép.

• Dấu hiệu thường gặp: Móc chỉ nhích, pa lăng nâng yếu, xích giật cục, cáp xếp chồng trên tang cuốn cáp, tiếng ma sát bất thường.
• Nguyên nhân có thể xảy ra: Tải vượt tải trọng làm việc, kéo xiên, dây cáp thép rối, thiết bị dẫn hướng cáp kẹt, xích tải giãn, đĩa xích mòn hoặc móc cẩu biến dạng.
• Cách kiểm tra phù hợp: Hạ tải khi có thể, kiểm tra ngoại quan cáp/xích, puly, tang cuốn cáp, móc cẩu, chốt an toàn và dấu hiệu mòn lệch.

3. Nguyên nhân điện khiến pa lăng không nâng được

Khi xử lý sự cố pa lăng không nâng được, nhóm lỗi điện cần được kiểm tra trước vì đây là đường truyền năng lượng và tín hiệu điều khiển cho toàn bộ cơ cấu nâng. Tuy nhiên, không nên đấu tắt mạch bảo vệ chỉ để thử chạy, vì các mạch bảo vệ thường được thiết kế để ngăn hỏng motor, trôi tải hoặc vượt hành trình.

3.1. Mất điện, mất pha hoặc điện áp thấp

Với pa lăng điện dùng nguồn 3 pha, mất pha là tình huống cần chú ý. Khi thiếu một pha, motor nâng có thể phát tiếng gầm nhưng không tạo đủ mô-men để quay. Nếu cố giữ nút nâng, cuộn dây stator dễ nóng nhanh và suy giảm cách điện.

Nên kiểm tra theo thứ tự:

• Nguồn tổng: Kiểm tra điện áp tại tủ cấp nguồn, aptomat, cầu chì và đầu cáp cấp điện.
• Nguồn đến tủ điều khiển: Kiểm tra điện áp tại đầu vào contactor và bộ nguồn điều khiển.
• Nguồn ra motor: Kiểm tra đầu ra contactor khi bấm lệnh nâng.
• Nguồn cấp theo cầu trục: Kiểm tra ray điện, chổi tiếp điện, máng C, cáp dẹt hoặc hệ cấp điện ngang nếu pa lăng lắp trên xe con.

Nếu điện áp sụt khi có tải, cần đánh giá lại tiết diện dây cấp điện, chiều dài tuyến cấp điện, tiếp điểm điện và tải nâng thực tế. Sụt áp kéo dài không chỉ làm pa lăng không nâng được mà còn làm motor nóng, contactor đóng kém và phanh điện từ nhả không dứt khoát.

Ảnh minh họa

3.2. Rơ le nhiệt nhảy liên tục

Rơ le nhiệt không nên được xem là “lỗi cần reset” trong mọi trường hợp. Phần lớn thời gian, nó đang báo rằng motor nâng làm việc quá dòng hoặc quá nhiệt.

Các nguyên nhân gốc thường gặp gồm:

• Tải nâng quá lớn: Tải thực tế vượt tải trọng làm việc (SWL) hoặc có thêm đồ gá mà người vận hành chưa tính vào.
• Tần suất vận hành quá cao: Pa lăng chạy liên tục, đảo chiều liên tục hoặc làm việc vượt chế độ làm việc được thiết kế.
• Nguồn điện không ổn định: Điện áp thấp hoặc mất pha làm motor tăng dòng.
• Phanh hoặc cơ khí bị bó: Motor phải thắng thêm lực cản từ phanh, hộp giảm tốc, cáp hoặc xích.

Không nên reset rơ le nhiệt nhiều lần nếu chưa tìm nguyên nhân. Cách làm này có thể khiến motor hỏng nhanh hơn, đặc biệt khi thiết bị đang nâng tải nặng hoặc làm việc trong môi trường nóng, bụi, ẩm.

Ảnh minh họa

3.3. Tay bấm, contactor và mạch chiều lên

Trường hợp pa lăng hạ được nhưng không nâng được thường liên quan đến mạch chiều lên, không nhất thiết là motor đã hỏng. Đây là lỗi khá hay gặp sau thời gian dài vận hành, nhất là với thiết bị dùng tần suất cao.

Cần kiểm tra các điểm sau:

• Nút bấm chiều lên: Tiếp điểm trong tay bấm có thể mòn, kẹt, oxi hóa hoặc dây tín hiệu bị đứt ngầm.
• Contactor chiều lên: Cuộn hút có thể cháy, tiếp điểm bị rỗ do hồ quang hoặc cơ cấu đóng cắt bị kẹt.
• Dây mạch điều khiển: Dây trong hộp điều khiển, dây treo hoặc đầu cốt có thể lỏng sau rung động.
• Mạch liên động: Nếu mạch liên động giữa chiều lên và chiều xuống lỗi, contactor chiều lên có thể bị khóa.

Nếu tiếp điểm contactor đã rỗ sâu hoặc cháy đen, nên thay đúng chủng loại thay vì chỉ chà nhám tạm thời rồi vận hành lâu dài. Biện pháp tạm có thể giúp thiết bị chạy lại một lúc, nhưng không xử lý được nguyên nhân gốc rễ.

Ảnh minh họa

3.4. Công tắc hành trình và cảm biến quá tải

Công tắc hành trình giúp ngắt lệnh nâng khi móc đi đến vị trí cao nhất hoặc ngắt lệnh hạ khi móc xuống thấp quá giới hạn. Nếu công tắc hành trình trên bị kẹt ở trạng thái mở, pa lăng có thể không nhận lệnh nâng dù các phần khác vẫn còn điện.

Cảm biến quá tải, ly hợp quá tải hoặc load cell cũng có thể khóa lệnh nâng khi lực căng vượt ngưỡng cài đặt. Khi đó, việc cần làm không phải là vô hiệu hóa bảo vệ mà là kiểm tra tải nâng, phụ kiện nâng và cách móc tải.

Nên phân biệt:

• Lỗi thật: Móc đã lên quá cao, tải vượt tải trọng làm việc hoặc thiết bị đang bị khóa bởi bảo vệ đúng chức năng.
• Lỗi giả: Công tắc hành trình kẹt cơ khí, lò xo hồi vị yếu, dây tín hiệu lỗi hoặc cảm biến báo sai.

4. Nguyên nhân phanh không nhả và cách xử lý đúng

Nguyên nhân phanh không nhả là một trong những nhóm lỗi quan trọng nhất khi pa lăng không nâng được. Với nhiều dòng pa lăng điện, phanh được thiết kế theo nguyên lý mất điện thì giữ tải, có điện thì nhả phanh. Cơ chế này giúp giảm rủi ro trôi tải khi nguồn điện bị ngắt.

4.1. Phanh điện từ hoạt động như thế nào?

Trong cụm phanh điện từ, lò xo ép má phanh hoặc đĩa phanh vào bề mặt ma sát để giữ trục motor. Khi bấm lệnh nâng/hạ, cuộn từ được cấp điện, tạo lực hút để thắng lực lò xo và nhả phanh. Khi mất điện, lực hút biến mất, lò xo ép phanh trở lại để giữ tải.

Vì vậy, nếu phanh không nhả, motor có thể vẫn được cấp điện nhưng trục không quay được. Người vận hành thường nghe tiếng motor gầm, rung hoặc thấy móc chỉ nhích rất nhẹ.

4.2. Vì sao phanh không nhả?

Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Cuộn phanh không được cấp điện: Dây cấp phanh đứt, đầu cốt lỏng, tiếp điểm lỗi hoặc mạch điều khiển không cấp lệnh.
• Bộ chỉnh lưu phanh hỏng: Nhiều cụm phanh dùng nguồn một chiều sau chỉnh lưu, nên bộ chỉnh lưu lỗi sẽ làm lực hút không đủ.
• Khe hở không khí quá lớn: Má phanh mòn làm khoảng cách hút tăng, khiến lực điện từ không thắng được lực lò xo.
• Bề mặt phanh bẩn: Bụi kim loại, dầu mỡ hoặc rỉ sét làm đĩa phanh kẹt, nhả không dứt khoát.
• Cơ cấu lò xo kẹt: Lò xo, thanh đẩy hoặc đĩa ép bị mòn, gãy, kẹt cơ khí sau thời gian dài vận hành.

4.3. Cách xử lý phanh không nhả

Phần phanh liên quan trực tiếp đến khả năng giữ tải, nên anh, chị không nên tự tháo chỉnh nếu chưa có chuyên môn. Với kỹ thuật viên, trình tự kiểm tra nên gồm:

• Ngắt nguồn và treo biển cảnh báo: Không để người khác cấp điện lại khi đang kiểm tra.
• Đo điện áp cấp phanh: Kiểm tra điện áp đầu vào phanh và đầu ra bộ chỉnh lưu.
• Đo khe hở phanh: Dùng thước lá, đối chiếu thông số trong catalogue của nhà sản xuất.
• Vệ sinh bề mặt ma sát: Làm sạch dầu mỡ, bụi bẩn và rỉ sét, không làm xước bề mặt phanh.
• Thay linh kiện đúng thông số: Má phanh, lò xo, cuộn phanh hoặc bộ chỉnh lưu cần thay theo đúng model.

Sau khi xử lý, cần thử không tải, thử tải theo quy trình kỹ thuật và kiểm tra lại khả năng giữ tải trước khi đưa thiết bị vào sản xuất.

5. Nguyên nhân motor không quay

Nguyên nhân motor không quay cần được tách thành hai tình huống: motor có điện nhưng không quay và motor hoàn toàn không nhận điện. Hai tình huống này khác nhau về rủi ro và cách xử lý.

5.1. Motor có điện nhưng không quay

Đây là tình huống cần dừng ngay. Nếu motor gầm, rung hoặc nóng nhanh mà móc không lên, việc giữ nút nâng thêm vài giây có thể làm cuộn dây nóng vượt ngưỡng chịu đựng.

Nguyên nhân thường gặp:

• Mất pha hoặc lệch pha: Motor không tạo được từ trường quay ổn định.
• Điện áp thấp: Mô-men khởi động không đủ để thắng tải và lực cản.
• Phanh chưa nhả: Trục motor bị phanh giữ lại dù mạch nâng đã cấp điện.
• Bạc đạn kẹt: Rotor cọ stator hoặc quay nặng do thiếu bôi trơn, mòn, vỡ bạc đạn.
• Hộp giảm tốc kẹt: Bánh răng, dầu hộp số hoặc cơ cấu truyền động có vấn đề.
• Cáp/xích bị khóa: Tải trọng cơ khí truyền ngược về motor, làm motor không quay nổi.

Cách xử lý phù hợp là ngắt nguồn, kiểm tra nguồn điện, phanh, bạc đạn, hộp giảm tốc và cơ cấu nâng tải. Không nên tiếp tục thử nâng khi chưa loại trừ lỗi mất pha và phanh bó.

5.2. Motor không có phản hồi

Nếu bấm nút nhưng motor im lặng, cần kiểm tra từ ngoài vào trong:

• Nguồn cấp tổng: Aptomat, cầu chì, nguồn 3 pha, nguồn điều khiển.
• Tay bấm điều khiển: Tiếp điểm nút bấm, dây tín hiệu, đầu giắc, vỏ tay bấm.
• Tủ điều khiển: Contactor, rơ le nhiệt, biến áp điều khiển, cầu đấu, dây mạch.
• Thiết bị bảo vệ: Công tắc hành trình, cảm biến quá tải, mạch dừng khẩn cấp.
• Motor nâng: Đầu cốt motor, cuộn dây, điện trở cách điện và tình trạng đấu nối.

Cách kiểm tra này giúp tránh kết luận vội rằng motor cháy. Với pa lăng đã dùng lâu năm, nhiều lỗi bắt đầu từ tay bấm, dây tín hiệu, tiếp điểm hoặc đầu cốt lỏng.

Ảnh minh họa

5.3. Khi nào cần thay hoặc quấn lại motor?

Nên cân nhắc sửa chữa sâu hoặc thay motor khi có các dấu hiệu sau:

• Có mùi khét hoặc khói: Không tiếp tục cấp điện để thử tải.
• Điện trở cách điện thấp: Cần đo bằng thiết bị chuyên dụng và đánh giá theo tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng.
• Motor nóng lặp lại: Lỗi tái diễn sau khi đã kiểm tra nguồn, phanh và tải nâng.
• Bạc đạn hoặc rotor hỏng nặng: Tiếng cơ khí bất thường, rung mạnh hoặc quay nặng khi tháo tải.
• Chi phí sửa lặp lại cao: Nhiều lần sửa nhưng vẫn không ổn định khi vận hành.

Nếu motor hỏng do chọn sai chế độ làm việc hoặc thường xuyên nâng quá tải, việc thay motor cùng thông số cũ có thể không giải quyết được vấn đề lâu dài. Khi đó, cần đánh giá lại toàn bộ pa lăng, cầu trục và quy trình nâng tải.

Ảnh minh họa

6. Pa lăng hạ được nhưng không nâng được

Pa lăng hạ được nhưng không nâng được là tình huống rất sát với nhu cầu tìm kiếm thực tế. Dấu hiệu này cho thấy nguồn tổng và motor có thể vẫn còn hoạt động, nhưng mạch chiều lên hoặc cơ cấu bảo vệ chiều lên đang gặp vấn đề.

Các nguyên nhân cần ưu tiên kiểm tra:

• Nút bấm chiều lên hỏng: Tiếp điểm nút lên không đóng hoặc dây tín hiệu đứt ngầm.
• Contactor chiều lên lỗi: Cuộn hút cháy, tiếp điểm rỗ, kẹt cơ khí hoặc mạch liên động không cho đóng.
• Công tắc hành trình trên đang mở: Móc đã chạm giới hạn trên hoặc công tắc bị kẹt.
• Cảm biến quá tải tác động: Hệ thống khóa lệnh nâng vì tải vượt ngưỡng cho phép.
• Đảo pha sau bảo trì: Lệnh lên/xuống có thể bị sai chiều nếu đấu nguồn không đúng thứ tự pha.

Không nên đảo dây tạm, đấu tắt công tắc hành trình hoặc vô hiệu hóa cảm biến quá tải để “chạy thử”. Những thao tác này có thể làm móc đi quá hành trình, đứt cáp, vỡ puly hoặc làm thiết bị mất lớp bảo vệ quan trọng.

Nếu anh, chị muốn đọc thêm các lỗi theo từng loại thiết bị, SHM đã có bài riêng về các lỗi thường gặp khi sử dụng pa lăng cáp điện cầu trục và lỗi pa lăng xích điện cầu trục.

7. Xử lý mất điện khi pa lăng đang treo tải

Xử lý mất điện pa lăng khi đang treo tải cần được xem là tình huống rủi ro cao. Khi nguồn điện bị ngắt, phanh sẽ giữ tải theo nguyên lý fail-safe. Đây là cơ chế hỗ trợ giảm rủi ro trôi tải, nhưng không có nghĩa là có thể để tải lơ lửng lâu hoặc tự ý tháo phanh.

Anh, chị nên thực hiện:

• Khoanh vùng nguy hiểm: Không cho người đi lại dưới tải hoặc trong vùng tải có thể lắc.
• Giữ nguyên hiện trạng điều khiển: Không kéo giật, không tác động cơ học vào móc, cáp hoặc xích.
• Thông báo người phụ trách an toàn: Ghi rõ vị trí tải, khối lượng ước tính, chiều cao treo tải và tình trạng nguồn điện.
• Chuẩn bị phương án hạ tải: Chỉ kỹ thuật viên có chuyên môn mới được thao tác theo hướng dẫn nhà sản xuất.
• Không để tải treo qua ca nếu chưa kiểm soát: Cần có phương án cảnh giới, nguồn dự phòng hoặc hạ tải theo quy trình.

Một số dòng pa lăng có cơ cấu xả phanh cơ học, nhưng đây không phải thao tác dành cho người vận hành phổ thông. Nếu xả sai, tải có thể tụt nhanh, gây nguy hiểm cho người và thiết bị.

8. Quá tải và chọn sai pa lăng là nguyên nhân gốc hay bị bỏ qua

Nhiều sự cố không bắt đầu từ một linh kiện hỏng, mà từ việc pa lăng bị dùng vượt điều kiện thiết kế trong thời gian dài. Khi thiết bị thường xuyên nâng sát tải, làm việc liên tục hoặc vận hành trong môi trường bụi, ẩm, hóa chất, các lỗi điện và cơ khí sẽ xuất hiện dày hơn.

8.1. Vì sao quá tải làm pa lăng không nâng được?

Quá tải có thể làm pa lăng dừng nâng theo nhiều cách:

• Bảo vệ quá tải tác động: Load cell, ly hợp quá tải hoặc mạch điều khiển khóa lệnh nâng.
• Rơ le nhiệt nhảy: Motor nâng quá dòng hoặc quá nhiệt.
• Phanh mòn nhanh: Phanh phải giữ tải lớn hơn, sinh nhiệt nhiều hơn và dễ bó.
• Cáp/xích xuống cấp: Dây cáp thép, xích tải, puly và đĩa xích chịu ứng suất lớn hơn.
• Hộp giảm tốc chịu tải nặng: Bánh răng, dầu hộp số và bạc đạn suy giảm nhanh hơn.

8.2. Chọn pa lăng theo tải trọng, chế độ làm việc và chiều cao nâng hạ

Khi chọn pa lăng, anh, chị không nên chỉ nhìn vào số tấn trên bảng tên. Cần kiểm tra đồng thời:

• Tải trọng làm việc (SWL): Mức tải được nhà sản xuất quy định cho thiết bị trong điều kiện vận hành phù hợp.
• Chế độ làm việc: Nhóm làm việc theo FEM/ISO, phản ánh tần suất, phổ tải và thời gian vận hành.
• Chiều cao nâng hạ (HOL): Khoảng nâng cần thiết từ vị trí thấp nhất đến cao nhất.
• Bề rộng cánh dầm (B): Điều kiện lắp xe con lên dầm I hoặc dầm H.
• Sơ đồ đi cáp: Cách cáp đi qua puly, móc và tang cuốn, ảnh hưởng đến lực nâng và tốc độ nâng.
• Môi trường vận hành: Nhiệt độ, bụi, độ ẩm, hóa chất, nguy cơ cháy nổ hoặc yêu cầu phòng sạch.

Theo cách chọn bảo thủ của SHM, nếu thường xuyên nâng vật nặng 5 tấn, anh, chị nên cân nhắc pa lăng có tải trọng danh định tối thiểu 10 tấn. Đây là khuyến nghị nhằm tạo biên dự phòng vận hành, không thay cho việc kiểm tra kết cấu dầm, móng, ray, chế độ làm việc và hồ sơ kiểm định của từng dự án.

Để hiểu sâu hơn về chế độ làm việc và cách đọc tiêu chuẩn, anh, chị có thể xem bài tiêu chuẩn quốc tế cho pa lăng FEM, DIN, ISO.

8.3. Khi nào nên thay pa lăng thay vì sửa tiếp?

Sửa chữa là hợp lý khi lỗi rõ, linh kiện thay thế đúng và thiết bị vẫn phù hợp nhu cầu. Tuy nhiên, nên cân nhắc thay hoặc nâng cấp pa lăng khi:

• Chi phí sửa lặp lại cao: Motor, phanh, contactor, cáp hoặc xích hỏng nhiều lần trong thời gian ngắn.
• Thiết bị thường xuyên quá tải: Quy trình sản xuất đã thay đổi nhưng pa lăng vẫn dùng cấu hình cũ.
• Không phù hợp môi trường: Nhà xưởng có bụi, hơi muối, hóa chất, khu vực phòng nổ hoặc phòng sạch nhưng thiết bị không có cấu hình phù hợp.
• Không đáp ứng chiều cao nâng hạ: Khoảng nâng hữu ích thiếu, đặc biệt trong nhà xưởng có trần thấp.
• Không còn hồ sơ kỹ thuật rõ ràng: Khó xác định linh kiện, tiêu chuẩn, tải trọng và lịch sử sửa chữa.

9. Cáp, xích, móc và cơ cấu dẫn tải

Khi pa lăng không nâng được, cơ cấu dẫn tải cần được kiểm tra song song với điện và phanh. Nếu cáp hoặc xích bị kẹt, motor có thể bị quá tải ngay cả khi nguồn điện vẫn ổn.

9.1. Pa lăng cáp điện không nâng tải

Với pa lăng cáp điện, dây cáp thép đi qua puly và tang cuốn cáp. Nếu cẩu xiên, nâng lệch tải hoặc thiết bị dẫn hướng cáp mòn, cáp có thể xếp chồng, trượt rãnh hoặc kẹt vào cụm dẫn hướng.

Dấu hiệu cần dừng kiểm tra:

• Cáp xếp không đều: Cáp chồng lớp, lệch rãnh hoặc ép vào mép tang.
• Cáp có sợi đứt: Xuất hiện tao cáp gãy, xước, dập, xoắn hoặc rỉ sét nặng.
• Puly mòn lệch: Rãnh puly không đều, cáp chạy lệch tâm.
• Móc cẩu bất thường: Móc khó xoay, chốt an toàn kẹt hoặc lòng móc mòn.
• Tiếng ma sát lớn: Có tiếng cạ, kẹt hoặc giật trong quá trình nhấp thử.

Không nên cố nâng thử khi cáp đã rối hoặc có dấu hiệu đứt sợi rõ. Việc thử tải có thể làm cáp hỏng nặng hơn và kéo theo hư hại tang cuốn, puly hoặc thiết bị dẫn hướng cáp.

9.2. Pa lăng xích điện nâng không nổi tải

Với pa lăng xích điện, xích tải và đĩa xích là hai hạng mục cần kiểm tra kỹ. Xích khô dầu, giãn bước, rỉ sét hoặc xoắn có thể làm đĩa xích ăn khớp kém, tạo tiếng giật cục và khiến pa lăng nâng không nổi tải.

Cần kiểm tra:

• Tình trạng xích tải: Xích có bị xoắn, giãn, rỉ sét, khô dầu hoặc nứt mắt xích không.
• Tình trạng đĩa xích: Răng đĩa xích có mòn, vỡ hoặc ăn khớp không đều không.
• Ly hợp quá tải: Nếu ly hợp trượt, motor quay nhưng tải không lên hoặc lên rất yếu.
• Móc và cụm treo: Móc có biến dạng, chốt an toàn có đóng mở tốt, cụm treo có bị lệch không.

Không nên nối thêm xích hoặc thay xích không đúng tiêu chuẩn của nhà sản xuất. Một bộ xích không đồng bộ với đĩa xích có thể làm lỗi tái diễn nhanh.

10. Quy trình xử lý sự cố pa lăng không nâng được theo 3 bước của SHM

Để tránh xử lý cảm tính, anh, chị có thể dùng ma trận sau khi gặp sự cố: